Uiterlijk Eikenprocessierups:

• De rupsen zijn tweekleurig; lichtbeige en donkergrijs.
• De kleur vervaagt iets door de vele brandharen over het hele lichaam van de rups, met uitzondering van de onderzijde.
• De brandharen van de rups vormen voor de mens een gevaar voor de gezondheid.
• De haren zijn 0,2 tot 0,3 millimeter lang.
• Elke rups heeft er honderdduizenden tot een miljoen van.
• Het zijn pijlvormige haren, die bij een bedreiging worden afgeschoten.
• De haren kunnen dan makkelijk de huid, de ogen en de luchtwegen binnendringen.

Ontwikkeling Eikenprocessierups:

• De eitjes komen in april of mei uit, tegelijk met de eerste bladeren van de waardplant, de eik.
• De rupsen zijn dan oranjeachtig gekleurd.
• De kleur van de rupsen verandert in een grijsgrauw met lichtgekleurde zijden.
• Na de derde vervelling krijgen de rupsen de donkere brandharen op de rug.
• De rupsen zijn tot 3,5 cm lang.
• De rupsen vervellen zes of zeven keer voordat ze een onopvallende nachtvlinder worden.
• Begin september zetten de vrouwtjesvlinders hun eitjes af in de toppen van eikenbomen.

Leefwijze Eikenprocessierups:

• De vlinder heet eikenprocessierupsvlinder.
• De larve is een bladvretende rups die zoals de naam al zegt vooral op eiken voorkomt.
• De eitjes van de rups komen uit in het voorjaar, zodra de eerste jonge eikenbladeren tevoorschijn komen.
• In Nederland en Vlaanderen ontwikkelt de rups zich af en toe in zulke grote aantallen dat van een plaag gesproken kan worden.
• De processierups zit vooral aan de zonnige zuidkant van de eikenstammen in eikenlanen.
• De nesten bestaan uit een dicht spinsel van vervellingshuidjes, met (brand)haren en uitwerpselen.

Schade, gevaar Eikenprocessierups:

De haren kunnen dan makkelijk de huid, de ogen en de luchtwegen binnendringen.

De stoffen die van de haren afkomen veroorzaken een op allergie lijkende huiduitslag, zwellingen, rode ogen en hevige jeuk, die tot twee weken kan aanhouden.

In de meeste gevallen verdwijnen de klachten vanzelf.
Niet alle personen zijn even gevoelig voor de brandharen.
Zonder behandeling kunnen de haren, als ze het oog binnendringen, blindheid veroorzaken, maar dit komt niet vaak voor.
In zeldzame gevallen kunnen andere verschijnselen ontstaan, namelijk braken, duizeligheid en koorts.

De rupsen hoeven niet te worden aangeraakt om in contact te komen met de brandharen. De haartjes verspreiden zich met de wind en kunnen zo in contact komen met wandelaars of fietsers. De haren verschijnen half mei tot eind juni op de rupsen.

De brandharen blijven ook na het vertrek van de rupsen in de nesten aanwezig, die aan de stammen en dikke takken hangen. Jaren later kunnen deze nesten bij aanraking nog overlast veroorzaken.
Ook dieren, met name honden, kunnen last hebben van de brandharen van de rups.
De behandeling van brandharen begint met het zo goed mogelijk afspoelen van de huid, en het uitspoelen van geïrriteerde ogen. Krabben of wrijven verspreidt de haren, wat de klachten nog verergert. Ook kleding moet goed worden gewassen en uitgespoeld. De huid kan behandeld worden met mentholpoeder of -creme om de jeuk te verlichten. Raadpleeg altijd een arts bij een reactie op de brandharen van de eikenprocessierups.

Wering/bestrijding Eikenprocessierups:

BEGIN ER NIET ZELF AAN! De bestrijding van de processierupsen is tweeledig.

Preventief werken: Door vroegtijdig de rups te bestrijden wordt een plaag voorkomen. Dit gebeurt door een bestrijdingsmiddel te spuiten in de toppen van eikenbomen waar de nesten van de rups zijn aangetroffen. Sinds 2004 wordt hiervoor in Nederland als proef Xentari WG gebruikt. Dit middel bevat een bacterie, Bacillus thuringiensis var. aizawai. De bacterie produceert in het darmstelsel van de rups eiwitkristallen. Bij de afbraak van deze kristallen in het darmkanaal komt een toxine vrij, dat de darmwand van de rups aantast. Een uur na opname van de bacterie stopt de rups met eten, doordat de kaakspieren verlammen. Geïnfecteerde rupsen bewegen zich langzaam, ze verkleuren en tenslotte verschrompelen ze. 2 tot 5 dagen na de bestrijding zijn de rupsen dood. De dode rupsen blijven met hun voorpoten aan de eikenbladeren hangen.

Curatief werken: Een andere manier van bestrijding van de rups is het ter plaatse verbranden of het wegzuigen van de rupsen, waarna ze begraven, verbrand of verdronken worden. Deze wijze van bestrijden is noodzakelijk wanneer de nesten van de rupsen zijn gedaald naar lager gelegen delen van de boom en de nesten al zijn gevuld met vervellingshuidjes voorzien van brandharen. Wanneer deze methode wordt toegepast zijn beschermende kleding, een gelaatsmasker en stevige laarzen van groot belang ter voorkoming van contact tussen de brandharen en de huid.